به گزارش خبرنگار فرهنگی «خبرنامه دانشجویان ایران»: «شنای پروانه» فیلمی که از خود جنوب شهر روی پرده نقره ای سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر نقش بسته و تا اینجا توانسته نظرات طیف های گوناگون را به خود جلب کند، فیلمی که به نوعی اولین ساخته سینمایی محمد کارت تلقی می شود، کارگردانی که از عرصه مستندسازی وارد کارگردانی آثار سینمایی شده و همین تجربه به او در به نمایش گذاشتن تصاویر متفاوت از جنوب شهر کمک شایانی کرده است. «شنای پروانه» را شاید بتوان یکی از نامزدهای این دوره از جشنواره برای کسب سیمرغ بلورین در بخش های مختلف دانست، به سراغ محمد کارت رفتیم تا برایمان از اثرش بگوید.
محمد کارت درباره تاثیر تجربه مستندسازی با موضوع جنوب شهر در ساخت این اثر سینمایی به «خبرنامه دانشجویان ایران» گفت: مطمئنا هر شناختی در روند شکل گیری یک اثر هنری تاثیرگذار است و هر چه شناخت از طرف سازنده نسبت به موضوعی که می خواهد آن را واکاوی کند بیشتر باشد، قطعا دقیق تر می تواند مسائل مربوط به آن موضوع را به چالش کشیده و واقعیت را برای مخاطبان بازنمایی کند، از این رو طبیعی است که کشف و شهودم در جامعه جنوب شهری در ساخت این اثر بی تاثیر نبوده است.
او ادامه داد: در این فیلم فضاهایی که در جنوب شهر دیده بودیم را دراماتیزه کرده و به شکل سینمای داستانی به تصویر کشیدیم و علی رغم اینکه مستند نیست، اما اثری واقع گرا و باورپذیری را از جنوب شهر برای مخاطب به تصویر کشیدیم.
این کارگردان جوان کشورمان درباره فیلمنامه «شنای پروانه» اظهار داشت: نگارش فیلمنامه 8 ماهی زمان برد و چندین بار بازنویسی شده است و از آنجایی که ساخت این اثر برایم سرنوشت ساز بوده، قطعا حساسیت و وسواس در ساخت اثر را به گروه منتقل کردم و آنها نیز این مسئله را مدنظر قرار داد.
»شنای پروانه» علیرغم پوسته مردانه، فیلمی کاملا زنانه است
کارت در پاسخ به این سوال که چقدر در «شنای پروانه» به زندگی واقعی جنوب شهر نزدیک شدید، تصریح کرد: طبیعی است که وقتی قرار به دراماتیک کردن و تبدیل واقعیت به یک اثر سینمایی است، برخی مسائل برای پرداخت در اولویت و برخی دیگر در اولویت حذف قرار می گیرند و درباره «شنای پروانه» نیز باید بگویم که تلاش کردیم واقعیت زندگی مردم جنوب را که برای مردم به تصویر بکشیم.
کارت درباره تناقض موجود بین اسم فیلم و خط اصلی داستان اظهار داشت: این مسئله کاملا عمدی بوده و باید بگویم هر عنصر، نام، کاراکتر، نوع لباس بازیگران و ... همگی از سر تعمد، تفکر و دقت انتخاب شده است، حال اگر این تعمدی بودن موفقیت آمیز ظاهر شده از سر دقت بوده و اگر هم دچار ضعف است، از سر نابلدی بوده، اما هیچ کدام از بخش های فیلم به صورت تصادفی اتفاق نیفتاده است.
او درباره چرایی تناقض بین اسم و کاراکتر اصلی اینطور توضیح داد: معتقدم فیلم علی رغم اینکه پوسته مردانه دارد، اما فیلمی کاملا زنانه است که مسئله این قشر از جامعه را دارد، در اصل اسم «شنای پروانه» به لطافت کاراکتر پروانه فیلم است و اساسا اثر مرثیه ای برای پروانه ها به شمار می رود و تصورم این است که اسم فیلم دارای جذاب است.
کارگردان «شنای پروانه» افزود: فیلم در زیرمتن خود طعنه ای به حرکت پروانه ها می زند، چرا که اگر پروانه ای بال زند در جای دیگری طوفان به پا می شود و همین مسئله را در فیلم نیز شاهد هستیم که اتفاق رخ داده برای شخصیت پروانه، باعث دگرگون شدن زندگی دیگر شخصیت های اثر شده است.
کارت با بیان اینکه «شنای پروانه» می خواهد روش درست زندگی کردن در هر بافتی را نشان دهد، گفت: اصلا مهم نیست که فردی در طبقه جنوب شهر و یا بالای شهر زندگی کند و یا جزو طرقه متوسط باشد، بلکه مسئله اصلی این است که افراد باید برای سالم زندگی کردن از خودشان شروع کنند، چرا که سلامت زندگی فرد در ابتدا به نفع خودش، بعد خانواده و در کل نیز جامعه خواهد بود، از سوی دیگر تلاش کردیم تا در این اثر نشان دهیم هر کس مسئول سرنوشت خودش است، البته «شنای پروانه» به هیچ وجه نمی خواهد شعار درستی رابه مخاطب منتقل کند، بلکه تنها هدفش این است که به مخاطب نشان دهد اگر افراد اصلاح کردن زندگی را از خودشان شروع کنند، قطعا اطرافشان نیز اصلاح خواهد شد.
این کارگردان با تاکید بر اینکه شخصیت حجت با نقش افرینی جواد عزتی در دنیا مابه ازای بیرونی دارد، تصریح کرد: به عنوان یک پژوهشگر در مسائل جنوب شهری و فردی که به دلیل زندگی و مستندسازی از زندگی جنوب شهری اطلاع دارد، می گویم اکثریت آدم های جنوب شهر شبیه به حجت «شنای پروانه» زندگی می کنند و در مقابل تعداد هنجارشکنانی که زندگی شبیه هاشم دارند، بسیار اندک است.
کارت در پاسخ به اینکه ساخت چنین آثاری باید منفی تر شدن نگاه بخشی از جامعه به جنوب شهر نمی شود، خاطر نشان کرد: از آنجایی که در این اثر اصلا نگاه توریستی به جنوب شهر نداشته ایم باید بگویم که اساسا فیلم در جهت ارزش گذاری به اخلاقیات و اصول اصیل بچه های جنوب شهر بوده و معتقدم که «شنای پروانه» در راستای مرام و مسلک اصیل جنوب شهری حرکت کرده است.
